Ben je toe aan een volgende stap in je loopbaan en denk je erover om leidinggevende te worden? Dan is het goed om te weten wat die stap inhoudt, hoe je je erop voorbereidt en hoe je erachter komt of leidinggeven wel bij je past.
Inhoud
Doorgroeien naar een leidinggevende functie
De meeste mensen die doorgroeien naar een leidinggevende rol, doen dat niet via een sollicitatieprocedure van buitenaf. Ze vallen op in het bedrijf waar ze werken. Ze zijn goed in hun vak, nemen initiatief en worden door hun collega’s en leidinggevende gezien als iemand met potentie.
Wanneer een leidinggevende dan het bedrijf verlaat, ontstaat er een gat en wordt aan deze topper gedacht om de functie over te nemen. Daarbij helpt het als je eerder al (subtiel) hebt duidelijk gemaakt dat jij een leidinggevende functie wel ziet zitten.
👋 Download onze praktische gids voor de startende leidinggevende
Wat kenmerkt een goede leidinggevende?
Eerst is het goed om te weten waar een goede leidinggevende aan voldoet. Zo kun je zelf bepalen of de functie bij je past en waar je nog aan kunt werken.
Een goede leidinggevende:
- communiceert effectief (zowel mondeling als schriftelijk)
- luistert goed naar anderen
- kan tegen stress en durft beslissingen te nemen
- heeft empathisch vermogen en kan zich inleven in de ander
- motiveert en enthousiasmeert medewerkers
- herkent kwaliteiten in mensen
- geeft opbouwende feedback
- begeleidt medewerkers in hun ontwikkeling
- is flexibel en past zich aan bij veranderende omstandigheden
- stelt doelen en behaalt resultaten
Lees ook: Dit zijn de 5 belangrijkste taken van een leidinggevende
Is leidinggeven wel iets voor jou?
Leidinggeven is echt iets anders dan uitvoeren. Waar je nu wordt beoordeeld op je eigen inhoudelijke kennis en productiviteit, draait het straks om het aansturen, begeleiden en ontwikkelen van anderen. Taken die je nu zelf doet (en misschien ook leuk vindt) laat je grotendeels los. Als leidinggevende organiseer je het werk, maar doe je het niet meer zelf.
Niet iedereen is hiervoor geschikt. Veel leidinggevenden die terugvallen naar een uitvoerende positie ervaren dat als een stap terug. Of zelfs als falen. Daarom is het slim om vóóraf te ontdekken of de rol wel bij je past.
Daar zijn verschillende manieren voor.
- Leid een project. Vraag je leidinggevende of je een project of werkgroep mag aansturen. Zo ervaar je wat het is om anderen aan te sturen, prioriteiten te stellen en verantwoordelijkheid te dragen voor een resultaat dat je niet volledig zelf maakt.
- Volg een training. Een leiderschapstraining geeft je niet alleen nieuwe vaardigheden, maar ook inzicht in de functie. Je leert wat de rol vraagt en oefent met echte situaties. Dat is waardevolle informatie, nog vóórdat je solliciteert.
- Neem waar. Let op hoe leidinggevenden in jouw organisatie werken. Wat doen ze dagelijks? Welke gesprekken voeren ze? Wat spreekt je aan en wat minder? Vraag of je een keer mag meelopen of een gesprek mag bijwonen.
Lees ook: Is leidinggeven iets voor mij? Beantwoord deze 6 vragen
Tips voor doorgroeien naar een leidinggevende rol
Heb je het gevoel dat een leidinggevende rol echt iets voor jou is? Met deze tips maak je er werk van!
Tip 1: Word een kei in je vak
Vakmensen die doorgroeien, vallen op omdat ze goed zijn in wat ze doen. Dat potentieel wordt gezien. Zorg dus dat je steengoed wordt in je vak en blijf dat niveau vasthouden. Maar weet ook: goed zijn in je vak betekent niet automatisch dat je een goede leidinggevende bent. Die twee dingen vragen verschillende kwaliteiten.
In de praktijk: een medewerker die consequent de beste resultaten levert én zijn collega’s spontaan helpt bij complexe vraagstukken, laat zien dat hij verder kijkt dan zijn eigen takenpakket. Dat valt op.
Tip 2: Toon leiderschap (nu al!)
Je hoeft geen leidinggevende te zijn om leiderschap te tonen. Neem initiatief, denk proactief mee tijdens vergaderingen en help anderen verder. Wie al leiderschap toont in een uitvoerende rol, maakt de volgende stap logisch.
In de praktijk: in een teamoverleg merk je dat er onduidelijkheid is over de taakverdeling. Jij pakt het op, maakt een overzicht en deelt dat met het team. En je leidinggevende natuurlijk.
Tip 3: Breng je leidinggevende competenties in kaart
Weet waar je staat. Wat zijn je sterke punten als (aankomend) leidinggevende en welke competenties vraagt de rol die je wil? Vraag collega’s om eerlijke feedback en vergelijk dat met het functieprofiel van de positie die je op het oog hebt.
In de praktijk: een 360-graden feedbackgesprek met drie collega’s kan je in één middag meer vertellen over je blinde vlekken dan maanden zelfreflectie.
Tip 4: Deel je ambities
Wie zwijgt, wordt niet gevraagd. Zorg dat je leidinggevende (en andere relevante mensen binnen je organisatie) weten dat jij graag wil doorgroeien naar leidinggevende. Niet als een eenmalige aankondiging, maar als een rode draad in je gesprekken. Zo ben je in beeld op het moment dat er een kans ontstaat.
In de praktijk: breng je ambitie ter sprake in je functioneringsgesprek en tijdens ontwikkelgesprekken. Vraag ook wat je zou moeten laten zien om serieus genomen te worden als kandidaat voor een leidinggevende rol.
Tip 5: Maak een ontwikkelplan
Weten wat je wil is één ding. Weten hoe je er komt, is een ander. Maak samen met je huidige leidinggevende een concreet ontwikkelplan: wat is het doel, welke vaardigheden zijn nodig, hoe ontwikkel je die en binnen welke termijn? Denk aan trainingen gericht op leiderschapsvaardigheden, maar ook aan concrete ervaringen op de werkvloer.
In de praktijk: maak een afspraak met je leidinggevende, bespreek je ambities en vraag om samen een concreet ontwikkelplan uit te werken.
Tip 6: Leer van andere leidinggevenden
Observeer de leidinggevenden om je heen. Hoe nemen ze besluiten? Hoe communiceren ze in moeilijke situaties? Wat spreekt je aan en wat zou jij anders doen? Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden.
In de praktijk: vraag een leidinggevende die je bewondert of je een keer een gesprek met hem of haar mag voeren over de rol. De meeste mensen vinden het leuk om over hun vak te praten. En jij leert er veel van.
Tip 7: Zorg dat je klaar bent om jezelf te verkopen
Als de kans zich voordoet, wil je er klaar voor zijn. Weet wat jou onderscheidt, wat je motivatie is, welke ervaring je al hebt, welke competenties je hebt en waar dat uit blijkt. Bereid je voor op de vraag: waarom ben jij de beste kandidaat?
In de praktijk: schrijf voor jezelf op wat jouw drie sterkste leiderschapsmomenten zijn geweest. Neem situaties waarin je initiatief nam, iemand hielp groeien of een moeilijke beslissing nam. Dat zijn je ankers in een sollicitatiegesprek.
Voorbeeld: Zo pakte Lars het aan
Lars werkt al zes jaar bij hetzelfde bedrijf. Hij is goed in zijn vak, collega’s vragen regelmatig zijn mening en in teamoverleggen neemt hij vaak vanzelf de leiding. De stap naar teamleider lijkt hem een mooie volgende stap.
Hij besluit er actief mee aan de slag te gaan.
- Tijdens een één-op-één gesprek met zijn manager spreekt hij zijn ambities uit.
- Hij vraagt collega’s om eerlijke feedback op zijn vaardigheden
- Hij schrijft zich in voor de cursus Praktisch leidinggeven op de werkvloer.
- Hij let bewust op hoe leidinggevenden om hem heen werken.
- En in overleggen probeert hij verder te kijken dan zijn eigen takenpakket.
Alle seinen staan op groen. Wanneer er een leidinggevende positie vrijkomt binnen de organisatie, stuurt zijn manager hem de vacature door en doet zelfs een goed woordje voor hem. En jawel: hij wordt gevraagd voor de baan!
Geef jezelf een goede voorbereiding
Is de functie in zicht? Dan begint de volgende uitdaging: een goede start maken. Trainer Bianca Brakenhoff legt in onderstaande video uit wat je kunt verwachten als je de stap maakt van uitvoerend medewerker naar leidinggevende en hoe je jezelf voorbereidt op die nieuwe rol.
Lees ook: Van uitvoeren naar leidinggeven: zo maak je een goede start
Trainingen voor de aankomend leidinggevende
Wil je werken aan jouw leiderschapsvaardigheden, of eerst proeven hoe leidinggeven voelt voordat je de stap zet? Bij IMK Opleidingen vind je verschillende trainingen die je verder helpen.
- Cursus Starten met Leidinggeven – Dé basiscursus voor startende leidinggevenden. Ontdek wat er van jou wordt verwacht in je nieuwe rol en oefen met vaardigheden die je direct in de praktijk kunt gebruiken.
- Training Praktisch leidinggeven op de werkvloer – Beginnerscursus speciaal voor vakmensen die een uitvoerende ploeg op de werkvloer aansturen.
- Cursus De effectieve teamleider – Speciaal voor startende teamleiders die medewerkers aansturen in een kantoorsetting.
Aan de slag met jouw persoonlijke effectiviteit? Lees over vijf veelvoorkomende uitdagingen en krijg concrete tips om ze aan te pakken.
Download de whitepaper
