Ben je doorgegroeid naar de rol van leidinggevende en geef je nu leiding aan je oude team? Of ben je de nieuwe manager van een bestaand team? Superleuk! In dit artikel lees je waarom en geven we je tips hoe je ermee kunt omgaan.
Inhoud
Wat er allemaal verandert
Als je de stap maakt van collega naar leidinggevende, verandert er veel. Niet alleen de inhoud van je werk maar ook de relatie met je collega’s en je positie binnen de organisatie.
1. Taken en werkzaamheden
Het klinkt misschien als een open deur, maar je werkinhoud verandert. Waar je voorheen je eigen werkvoorraad had, wist wat er van je verwacht werd en samen met je collega’s verantwoordelijk was om doelen te behalen wordt je agenda nu gevuld met vergaderingen en heb je een meer coördinerende rol.
2. Positie binnen de organisatie
Als leidinggevende heb je een andere positie binnen de organisatie. Je hoort bij het management. Daardoor wordt er anders naar je gekeken. Misschien dat collega’s zich afstandelijker gedragen en je niet meer vragen naar je weekend of voor het dagelijkse lunchloopje.
3. Toegang tot vertrouwelijke informatie
Leidinggevenden zijn sneller en meer op de hoogte van de ontwikkelingen binnen en buiten het bedrijf. Soms kan dat betekenen dat je meer weet dan je collega’s en dat je dingen lange tijd niet met ze kunt delen.
4. Het goede voorbeeld
Je kent het wel: je moppert met collega’s over een veeleisende klant of moeilijke collega. Als leidinggevende kun je dat niet meer doen. Je hebt nu een voorbeeldfunctie en draagt de waarden en normen uit van de organisatie. Sterker, je kunt in de positie komen dat je je teamleden erop moet aanspreken.
5. Verantwoordelijkheden
Als leidinggevende ben je niet alleen verantwoordelijk voor de doelstellingen van het team, maar ook voor de teamleden zelf. Daarnaast ben je medeverantwoordelijk voor de doelen van de organisatie en managementbeslissingen, hoe moeilijk die ook kunnen zijn.
Al deze veranderingen vragen veel van je: ook als leidinggevende mag je je eigen fouten maken en leren. Hieronder zetten we alvast wat valkuilen voor je op een rijtje mét tips om ze te vermijden.
📂 Download onze praktische gids voor de startende leidinggevende
Pas op voor deze valkuilen (met tips)
Als je de stap zet van collega naar leidinggevende, zijn er verschillende valkuilen die je het beste kunt vermijden voor een soepele overgang.
1. Te autoritair optreden
Natuurlijk wil je leiderschap tonen, maar vermijd een autoritaire houding. Die kan ervoor zorgen dat je team zich tegen je keert. Positioneer jezelf niet boven het team, maar als onderdeel van. Luister naar de ideeën en meningen van teamleden en moedig aan dat ze met je meedenken.
Tip: betrek je team bij beslissingen en moedig meedenken aan, bijvoorbeeld tijdens een teamoverleg.
2. Te streng of juist te soepel zijn
Sommige nieuwe leidinggevenden gaan extra streng regels handhaven om serieus genomen te worden. Anderen blijven juist te veel ‘collega’.
Tip: blijf jezelf. Je bent van functie veranderd, niet van persoonlijkheid. Collega’s prikken snel door een gespeelde rol heen. Maar besef tegelijkertijd dat je niet langer ‘one of the guys’ bent.
3. Negeren van veranderde relaties
Je hebt persoonlijke relaties opgebouwd met je voormalige collega’s. Tegelijkertijd zijn de verhoudingen veranderd.
Tip: blijf geïnteresseerd, maar bewaak professionele grenzen. Voorkom dat je bepaalde teamleden voortrekt, bijvoorbeeld door steeds met dezelfde collega te lunchen. Behandel iedereen gelijk.
Nog een tip: voel je je minder onderdeel van de groep? Heel herkenbaar. Zoek een nieuw klankbord, bijvoorbeeld een leidinggevende van een andere afdeling of je eigen manager.
4. Onduidelijkheid over je rol
Als jij niet helder hebt wat jouw rol precies is, dan is dat voor je team al helemaal niet duidelijk. Onduidelijkheid vergroot de kans op misverstanden.
Tip: denk eerst zelf goed na over je rol. Ga daarna in gesprek met je eigen leidinggevende en met je team.
- Wat wordt er van jou verwacht?
- Wat zijn je verantwoordelijkheden?
- Wat verwacht jij van je teamleden?
Door verwachtingen te benoemen en te bespreken, creëer je duidelijkheid en rust.
5. Geen positie innemen tussen team en management
Als teamleider heb je een tussenfunctie. Je kijkt niet alleen naar de belangen van je team, maar ook naar die van de organisatie. Je luistert dus naar je teamleden, maar ook naar het management boven je. Zo kan een managementbesluit negatieve gevolgen hebben voor jouw team. Ga niet ‘meehuilen’ met het team, maar neem positie in.
Tip: leg uit wat jouw rol is en waar je invloed ligt. Maak duidelijk dat je luistert naar hun zorgen, maar dat organisatiebelangen soms zwaarder wegen. Bespreek samen wat het team wél kan doen om met de situatie om te gaan.
6. Aannames doen op basis van het verleden
Je kent je collega’s goed. Toch zijn de omstandigheden veranderd. Ga daarom uit van een schone lei. Maak geen aannames op basis van eerdere gesprekken of situaties toen jullie nog collega’s waren. Beoordeel situaties vanuit je nieuwe rol.
Tip: ga in het begin persoonlijke gesprekken aan met alle medewerkers, waarin je bespreekt wat de verwachtingen zijn. Eventuele onzekerheden vanwege een mindere werkrelatie kun je tijdens dit gesprek ook wegnemen.
7. Een jaloerse of teleurgestelde collega negeren
Het kan voorkomen dat een collega had verwacht zelf promotie te maken. Jaloezie of weerstand kan zich uiten in kritiek, tegenwerking of het opstoken van anderen.
Tip: ga het gesprek aan. Toon begrip voor de situatie, benoem wat je ziet gebeuren en geef duidelijk je grens aan. Zoek samen naar een werkbare manier van samenwerken. Je hoeft geen beste vrienden te zijn om professioneel samen te werken.
8. Te weinig betrokkenheid bij het team
Te veel afstand nemen kan leiden tot onvoldoende inzicht in de dagelijkse praktijk. Met afstand bedoelen we dat je je teamleden letterlijk niet vaak ziet, maar ook dat je niet op de hoogte bent van waar ze mee bezig zijn en wat er speelt.
Tip: wil je zichtbaarder zijn voor je team? Ga dan letterlijk tussen ze in zitten. Niet in je eigen kantoortje met de deuren dicht, maar in dezelfde ruimte.
Nog een tip: organiseer een week- of dagstart waarin successen en uitdagingen worden gedeeld. Zo blijf je aangesloten bij wat er speelt en kun je tijdig bijsturen.
9. Alles zelf blijven doen
Het kan lastig zijn om taken los te laten, zeker als je inhoudelijk sterk bent. Toch is nu jouw hoofdtaak om ervoor te zorgen dat je team zijn werk goed kan doen. De uitvoering zul je daarom écht los moeten laten, hoe leuk het ook blijft.
Tip: stimuleer teamleden om zelf oplossingen te bedenken bij problemen. Dat doe je door middel van coaching op de werkvloer.
10. In je eentje blijven worstelen
Je kunt het gevoel hebben dat je alles alleen moet oplossen. Zeker in het begin kan dat onzeker maken en een grote druk op je schouders leggen.
Tip: wees eerlijk over waar je mee worstelt en bespreek met je team hoe jullie samen invulling geven aan jouw nieuwe rol.
11. Alles meteen perfect willen doen
Veel startende leidinggevenden willen bewijzen dat ze geschikt zijn voor hun nieuwe rol. Dat kan leiden tot stress. Maar ontspan: je bent niet voor niets aangesteld. Het management heeft vertrouwen in je. Hoe meer jij ontspant, hoe meer zelfvertrouwen je uitstraalt en hoe natuurlijker je leiderschap wordt.
Tip: een goede voorbereiding is het halve werk. Een leiderschapstraining is de beste manier om beslagen ten ijs te komen.
Dit maakt je een goede leidinggevende
In een nieuwe rol duurt het soms even voordat duidelijk is wat er van je verwacht wordt en wat jij van anderen mag verwachten. Denk goed na over jouw rol als leidinggevende en ga daarna in gesprek met je eigen leidinggevende en je teamleden. Wat wordt er van je verwacht, hoe zie jij dat zelf, wat zijn je taken, wat verwacht jij van je teamleden? Samen maak je zo helder hoe jij je nieuwe rol gaat invullen.
Onderstaande kenmerken van een goede leidinggevende kunnen je daarbij helpen.
Een goede leidinggevende:
- kan strategisch denken en heeft een toekomstvisie voor het team en het bedrijf,
- heeft goede communicatieve vaardigheden,
- kan motiveren, stimuleren en enthousiasmeren,
- heeft empatisch vermogen (kan zich inleven in anderen),
- ziet de kwaliteiten van anderen en erkent die,
- maakt gebruik van de diversiteit van de medewerkers,
- stimuleert een goede samenwerking,
- coacht en begeleidt medewerkers en geeft constructieve feedback,
- is flexibel en stressbestendig,
- kan goed besluiten nemen, ook onder druk,
- is transparant en integer,
- kan doelen stellen en resultaten behalen.
Best een lange lijst, hè? Focus je vooral op hoe jij je rol wilt invullen en wat jij belangrijk vindt. Niemand is perfect en ook als leidinggevende blijf je jezelf ontwikkelen.
Ook interessant: Ben ik een goede leidinggevende? Doe de test!
Leer leidinggeven
Een vak moet je leren, leidinggeven dus ook. En daar kunnen wij je bij helpen.
Bijvoorbeeld met de cursus Starten met leidinggeven.
Als beginnend leidinggevende komt er veel op je af. Vragen waar veel nieuwe leidinggevende mee worstelen zoals ‘Hoe maak ik de stap van collega naar leidinggevende?’, ‘Hoe krijg ik alle neuzen dezelfde kant op binnen mijn team?’ en ‘Hoe voorkom ik demotivatie bij mijn werknemers?’ worden tijdens deze cursus beantwoord.
Start je binnenkort in een leidinggevende functie? Of ben je benieuwd of leidinggeven bij jou past? Bereid je voor met deze whitepaper.
Download whitepaper
