Wat is een kernkwadrant, wat kun je ermee en hoe vul je hem in?

Een kernkwadrant is een praktisch hulpmiddel voor meer inzicht in gedrag, sterke kanten en valkuilen. Het invullen van kernkwadranten kan bijdragen aan persoonlijke ontwikkeling of teamontwikkeling. Aan de hand van verschillende voorbeelden leggen we uit wat kernkwadranten zijn en helpen we je bij het invullen.

Wat is een kernkwadrant?

Kernkwadranten helpen je beter begrijpen waar je goed in bent, waar je in kunt groeien en welk gedrag van anderen jou irriteert. Ze zijn bedacht door bedrijfskundige Daniel Ofman.

Bij kernkwadranten onderzoek je vier onderdelen die samen één geheel vormen:

1. je kernkwaliteit
2. je valkuil
3. je uitdaging
4. je allergie

Zo krijg je inzicht in je sterke punten én hoe je daar soms in kunt doorschieten. Handig om jezelf beter te begrijpen en om beter samen te werken met anderen.

Vier onderdelen van kernkwadranten

Kernkwadranten bestaan dus uit vier onderdelen die met elkaar verbonden zijn.

1. Kernkwaliteit

Kernkwaliteiten zijn de bouwstenen van jouw persoonlijkheid. Het zijn eigenschappen waarmee je geboren bent en als heel natuurlijk voor je aanvoelen. Denk bijvoorbeeld aan geduldig zijn.

2. Valkuil

Een valkuil ontstaat wanneer een kernkwaliteit overdreven wordt ingezet en leidt tot negatieve effecten. Zo kan té geduldig zijn doorslaan in passiviteit.

3. Uitdaging

de uitdaging is het tegenovergestelde van de valkuil. Het is iets waar je graag beter in zou willen worden en is een aanvulling van je kernkwaliteit. Voor iemand die geduldig is, is het bijvoorbeeld een uitdaging om impulsief te zijn.

4. Allergie

Een allergie is het tegenoverstelde van een kernkwaliteit. Het is iets waar iemand absoluut niet tegen kan. Dat is ook wel een uitdaging die doorschiet. Iemand die geduldig is, is bijvoorbeeld allergisch voor ondoordacht gedrag.

Kernkwadranten gebruiken

Kunnen teamleden niet goed met elkaar overweg? Dan kunnen kernkwadranten door leidinggevenden worden ingezet om in kaart te brengen waar het botst. Door kwaliteiten en gedrag visueel te maken, wordt duidelijk waarom sommige mensen in elkaars irritatiezone komen. Door elkaar op deze manier beter te leren kennen, is dat soms al voldoende om conflicten te vermijden.

Ook voor persoonlijke ontwikkeling zijn kernkwadranten erg geschikt. Ze geven je een duidelijk beeld van wie je bent, hoe je reageert en hoe je kunt groeien. Dit inzicht helpt om positieve veranderingen in jezelf en je relaties te bewerkstelligen.

Voorbeelden van kernkwadranten

Is bovenstaande uitleg je nog wat vaag? Voorbeelden van kernkwadranten zijn handig om ze beter te begrijpen. We omschrijven twee voorbeelden uit de praktijk.

Kernkwadrant voorbeeld 1

Kernkwadranten worden meestal benaderd vanuit een kernkwaliteit.

• Kernkwaliteit: een van de kernkwaliteiten van Marleen is ‘hulpvaardig’. Als haar beste vriendin haar zou omschrijven, is dat een woord dat naar voren komt. Voor Marleen is het heel vanzelfsprekend dat ze hulpvaardig is.
• Valkuil: wat voor gedrag laat Marleen zien als ze ‘te’ hulpvaardig is? Dat kan voor iedereen anders zijn, maar voor Marleen is het woord dat daar het beste bij past: ‘bemoeizucht’. Op haar werk vraagt Marleen vaak aan collega’s of het allemaal wel lukt en of ze echt niet hoeft te helpen.
• Uitdaging: de uitdaging van Marleen is het positief tegenovergestelde van haar valkuil. Waar mag Marleen iets meer van hebben? Waar is ze nog wel eens jaloers op als ze dat bij een ander ziet? Vertrouwen. Marleen mag meer vertrouwen op de ander. Dat het ook goed komt zonder haar hulp.
• Allergie: het teveel van het goede is voor Marleen ‘eigenwijs zijn’. Iemand die er te veel op vertrouwt dat het allemaal wel goed komt en zijn eigen ding doet, zonder rekening te houden met een ander. Marleen kan zich daar aan ergeren en zou het zelfs verschrikkelijk vinden als ze ooit zo zou worden.

Kernkwadrant voorbeeld 2

Je kunt het kernkwadrant ook vanuit je uitdaging invullen.

• Uitdaging: stel dat je stiekem jaloers bent op de ‘ordelijkheid’ van jouw collega. Hij maakt elke week een planning en kan zich daar ook goed aan houden. Dat is dan jouw uitdaging.
• Allergie: maar soms slaat hij door in zijn ordelijkheid. Hij doet niets als het niet in zijn planning staat. Als er werk tussendoor komt, wordt hij star en komt hij in jouw allergie.
• Kernkwaliteit: jij bent hierin juist heel ‘flexibel’ en pakt het werk op wat tussendoor komt.
• Valkuil: maar je kunt hier ook in doorslaan, waardoor je soms met vijf dingen tegelijk bezig bent en het overzicht verliest. Jouw valkuil is ‘wispelturig’ zijn, waarmee je in de allergie van je collega komt.

Kernkwadranten lijst

Kernkwadranten zijn heel persoonlijk. Bij de kernkwaliteit ‘zelfstandigheid’ hoort bij de één bijvoorbeeld de valkuil ‘eigenwijsheid’, bij een ander ‘isolatie’ en bij weer een ander ‘ongevoeligheid voor behoeften van anderen’. Eigenlijk bestaan er daarom geen standaard kernkwadranten.

Om je toch een idee te geven van mogelijk combinaties:

Hoe maak je zelf een kernkwadrant?

Aan de slag met je eigen kernkwadrant(en)? Zo doe je dat.

1. Download een leeg kernkwadrant

Wil je oefenen met het invullen van jouw kernkwadrant? Download hier ons kernkwadranten formulier.

2. Kernkwadrant invullen

Je kunt met een kernkwaliteit van jezelf beginnen, maar ook met een uitdaging, valkuil of allergie. Vul vervolgens de overige vakken in. De volgorde is daarin niet belangrijk.

• Kernkwaliteit: Kies een positieve eigenschap die bij jou past.
• Valkuil: Bedenk wat de negatieve zijde van jouw kernkwaliteit kan zijn als je deze overdrijft.
• Uitdaging: Denk aan een eigenschap die niet van nature bij je past, maar wel nuttig kan zijn om te ontwikkelen.
• Allergie: Identificeer welke eigenschap bij anderen jouw irritatie opwekt, wat vaak het tegenovergestelde is van jouw kernkwaliteit.

Tip bij het invullen van kernkwadranten

1. Samen invullen: het kan nuttig zijn om het kernkwadrant samen met iemand anders in te vullen, zoals een vriend, collega of coach. Iemand anders kan objectievere inzichten bieden en je helpen blinde vlekken te identificeren.
2. Het juiste woord vinden is niet nodig: er is niet één ‘juist’ woord voor een kwaliteit of uitdaging. Kies het woord dat het beste past bij jouw ervaring en perceptie. Als je het juiste woord niet kunt vinden, schrijf dan gewoon op wat je ervaart.
3. Invullen is geen doel op zich: onthoud dat het kernkwadrant bedoeld is om zelfinzicht en groei te bevorderen. Zie het als een hulpmiddel om beter te begrijpen hoe je in elkaar zit en hoe je je gedrag kunt verbeteren.
4. Wees mild voor jezelf: het kan confronterend zijn om je valkuil te erkennen, maar vergeet niet dat iedereen sterke en zwakke punten heeft. Zelfinzicht is een krachtig hulpmiddel om te groeien.
5. Gebruik voorbeelden: om je kernkwadrant levendiger te maken, gebruik je concrete voorbeelden uit je ervaringen. Dit kan helpen om de eigenschappen en interacties duidelijker te illustreren.

Wat kun je doen met een ingevuld kernkwadrant?

Een kernkwadrant invullen wordt pas echt waardevol als je er daarna iets mee doet. Hieronder laten we zien hoe je van inzicht naar actie gaat.

1. Werk actief aan je valkuil

Je valkuil laat zien waar je in kunt doorschieten. Handig dus om te weten in welke situaties dat gebeurt. Merk je bijvoorbeeld dat je behulpzaamheid soms omslaat in bemoeizucht? Probeer dan bewuster af te stemmen of iemand wel op je hulp zit te wachten. Plan bijvoorbeeld één moment op de dag om collega’s hulp aan te bieden, in plaats van overal tussendoor te springen. Zo leer je je kracht beter doseren.

2. Oefen bewust met je uitdaging

Je uitdaging is een eigenschap die je wilt ontwikkelen, maar die (nog) niet vanzelf gaat. Maak het concreet. Stel dat je uitdaging ‘meer structuur aanbrengen’ is: begin dan met één teamoverleg per week waarin jij de agenda opstelt en bewaakt. Of blok vaste momenten in je agenda om taken af te ronden. Kleine stappen maken je uitdaging haalbaar en zorgen voor groei.

3. Herken en bespreek je allergie

Een allergie kan je flink triggeren, zeker als je intensief samenwerkt. Probeer het niet te zien als een oordeel over de ander, maar als een spiegel voor jezelf. Stel dat je allergisch bent voor mensen die star zijn, terwijl jouw kwaliteit ‘flexibiliteit’ is. Ga dan eens in gesprek: vraag waar hun behoefte aan structuur vandaan komt. Je zult merken dat meer begrip vaak leidt tot betere samenwerking én minder frustratie.

4. Doe meer met je kernkwaliteit

Een kernkwaliteit is iets waar jij goed in bent. Zonde dus om er niets mee te doen! Bedenk of welke manieren jij je kernkwaliteit (in je werk) nú inzet en welke manieren je nog laat liggen. Je kunt het ook met je manager bespreken en samen kijken wat er mogelijk is.

Lees ook: Effectiever samenwerken in een team met deze 10 tips

Ontwikkel jezelf

Kernkwadranten zijn een uitstekende manier om je kwaliteiten, valkuilen en gedrag in kaart te brengen. Wil je jezelf nóg beter leren kennen en meer inzicht krijgen in je persoonlijkheid, drive, ambities, krachten en valkuilen?

• Schrijf je dan in voor onze training Persoonlijk leiderschap en vergroot je zelfsturing.
• Of vraag een DISC profiel met uitgebreide uitleg aan. Ook dat zal je veel interessante inzichten geven.

Aan de slag met jouw persoonlijke effectiviteit? Lees over vijf veelvoorkomende uitdagingen en krijg concrete tips om ze aan te pakken.

Download de whitepaper

Veelgestelde vragen over kernkwadranten