25 november 2025

Een goede samenwerking in de zorg is onmisbaar. Als leidinggevende speel je daarin een belangrijke rol. Jij bepaalt niet alles, maar je zet wél de toon. Lees hier hoe je als leidinggevende de samenwerking in jouw team kunt versterken.

Tips voor leidinggevenden voor een betere samenwerking

Als leidinggevende in de zorg heb je een belangrijke taak bij de verbinding en samenwerking binnen het team. Met onderstaande tips zul je merken dat je een positieve bijdrage levert aan het verbeteren van de samenwerking.

✨ Download ook onze gratis whitepaper: ‘Leidinggeven in de zorg met impact’ ✨

1. Wees zichtbaar en benaderbaar

Als leidinggevende ben je vaak druk met roosters, rapportages en overleg met het management. Maar je team heeft jou ook nodig op de werkvloer. Niet om elk probleem op te lossen, maar om mee te kijken, vragen te stellen en betrokken te zijn.

Loop dagelijks even langs je team. Stel open vragen als:

“Wat gaat goed vandaag?”
“Waar loop je tegenaan?”
“Wat heb jij van mij nodig om je werk goed te doen?”

Zichtbaarheid zorgt ervoor dat je benaderbaar bent. Teamleden krijgen zo het vertrouwen dat ze bij je terecht kunnen als dat nodig is.

2. Zorg voor heldere kaders

Zorg voor duidelijke kaders:

wat zijn de verwachtingen,
wie heeft welke verantwoordelijkheid,
hoe gaan we met elkaar om?

Stel samen teamafspraken op, bijvoorbeeld over pauzes, feedback geven en werkverdeling. Hoe doen we dat, hoe gaan we met elkaar om? Zet deze op papier en herhaal ze regelmatig in het teamoverleg.

Zorg tegelijk voor vertrouwen: geef mensen ruimte om zelf verantwoordelijkheid te nemen en met ideeën te komen.

Samenwerken in de zorg vraagt om duidelijke afspraken, maar ook om ruimte voor eigen inbreng. Als leidinggevende beweeg je steeds tussen sturen en loslaten. Stuur bij als processen onduidelijk zijn of verantwoordelijkheden onduidelijk blijven. Laat los als het team eigenaarschap laat zien.

Voorbeeld:
Vraag het team zelf een plan maken voor het verbeteren van de overdracht, maar geef wel het doel en de deadline mee. “Ik wil dat we eind deze maand een nieuw format hebben waarmee we binnen 10 minuten kunnen overdragen.”

Zo stimuleer je eigenaarschap zonder het overzicht te verliezen.

3. Verbinden door elkaar te begrijpen

In elk zorgteam werken mensen met verschillende achtergronden, werkstijlen en meningen. Als leidinggevende help jij om die verschillen te benutten.

Bespreek samen:

Wat vind ik belangrijk in samenwerking?
Wanneer voel ik mij gezien of gehoord?
Wat helpt mij om goed te functioneren?

Zo leer je elkaar beter begrijpen en dat versterkt de onderlinge verbinding.

4. Maak het teamoverleg effectiever

Veel zorgteams ervaren het teamoverleg als verplicht nummer, niet als zinvol. Maak het overleg daarom kort, doelgericht en interactief.

Beperk het overleg tot maximaal 45 minuten
Stuur vooraf een duidelijke agenda
Begin met een korte check-in (“Hoe zit je erbij?”)
Maak afspraken SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden.)
Sluit af met een rondje: “Wat neem je mee?”

Eventueel kun je ook elk teamlid af en toe het overleg laten voorzitten. Dat vergroot het eigenaarschap van de teamleden. Maar doe dit niet als teamleden aangeven dat hun werkdruk te hoog is. Je wilt voorkomen dat ze het gevoel hebben dat jij taken van je afschuift.

5. Stimuleer feedback en openheid

Als leidinggevende geef je het voorbeeld. Vraag zelf om feedback, moedig collega’s aan om elkaar aan te spreken en zorg dat er ruimte is voor verbetering.

Plan bijvoorbeeld elk kwartaal een kort feedbackmoment met je team, los van het reguliere overleg en stel de vraag: “Wat gaat er goed in onze samenwerking, en wat zouden we kunnen verbeteren?”

Een team dat goed samenwerkt, durft elkaar aan te spreken. Maar in de praktijk blijven dingen vaak onbesproken: “Ze bedoelt het vast goed.”, “Ik wil geen gedoe veroorzaken.”, “Het is toch al zo druk.”

Als leidinggevende kun jij het goede voorbeeld geven door open te zijn over wat je ziet en denkt. En door feedback geven in de zorg normaal te maken.

Voorbeeldzinnen die helpen:

“Ik merk dat we steeds terugvallen in oude patronen. Wat hebben we nodig om dat te doorbreken?”
“Wat ging er goed bij het begeleiden van meneer De Vries? Wat kan beter?”
“Laten we eerlijk zijn: wie voelde zich de laatste week overvraagd?”

Zo maak je bespreekbaar wat anders onbesproken blijft.

6. Help je team efficiënter te werken

Als de samenwerking stroef loopt, komt dat vaak door onduidelijke werkverdeling of gebrekkige communicatie. Jij kunt helpen om het werk slimmer te organiseren:

Gebruik vaste formats voor overdracht, rapportage of incidentmelding.
Voorkom dubbel werk door goede afstemming bij start en einde van de dienst.
Zorg voor een gezamenlijke actielijst na elk overleg.
Laat teamleden elkaars sterke kanten benutten: de een is sterk in plannen, de ander in het contact met familie.

7. Vier kleine successen

De meeste mensen hebben de neiging om vooral te kijken naar wat er niet goed gaat. Maar vergeet niet stil te staan bij wat wél lukt.

Voorbeeld:
“We zijn er samen in geslaagd om de overdracht deze week binnen 10 minuten af te ronden. Dat geeft rust. Complimenten aan iedereen.”

Door regelmatig stil te staan bij successen, versterk je het teamgevoel en houd je de motivatie hoog.

8. Ondersteun bij spanningen

Botsingen in teams komen voor. Wees alert en wacht niet tot het escaleert. Merk je spanning? Ga het gesprek aan, 1-op-1 of eventueel met begeleiding als dat nodig is.

Voorbeeldvraag:
“Ik zie dat de samenwerking tussen jou en Marieke wat stroef loopt. Hoe ervaar jij dat?”

Een neutrale houding en open vragen helpen om de spanning bespreekbaar te maken en de angel eruit te halen.

Als jij verandert, verandert het team

Samenwerken in de zorg verbeteren begint bij leiderschap. Niet door harder te werken of alles zelf te doen, maar door structuur, vertrouwen en verbinding te brengen.

Of je nu leidinggeeft aan een klein team of een grote afdeling: jouw manier van kijken, communiceren en keuzes maken heeft direct invloed op het team.

Begin klein: stel een vraag, maak iets bespreekbaar of geef een compliment. Kijk wat er gebeurt en doe meer van wat werkt.

Verder groeien

We bieden speciaal voor leidinggevenden in de zorg trainingen aan die jou helpen om de samenwerking in jouw team te verbeteren. Met de training Leiderschap in de zorg zet je de stap van brandjes blussen naar regie nemen. De training Impactvol communiceren voor leidinggevenden in de zorg helpt je gestelde doelen te behalen en in verbinding te blijven met je team, zelfs als de druk hoog is.

Meer weten? Bel onze studieadviseurs op 0172 – 42 34 56 of mail naar studieadvies@imkopleidingen.nl voor een vrijblijvend advies.

Ook interessant: