Het voelt misschien tegenstrijdig, maar juist in tijden van drukte en personeelstekort is opleiden belangrijker dan ooit. Medewerkers kiezen sneller voor jouw bedrijf (én blijven langer bij je werken) als ze kunnen groeien en ontwikkelen.
Inhoud
Waarom opleiden juist nu nodig is
“Daar hebben we nu echt geen tijd voor.”
HR-adviseur Maaike hoort zichzelf het zeggen en schrikt er een beetje van. Want ze weet eigenlijk beter. Ze weet dat ontwikkelen belangrijk is. Dat het nodig is om medewerkers te motiveren, te laten groeien en te behouden.
Maar de praktijk is anders. Vacatures blijven maar open staan en de werkdruk neemt daardoor toe. Zelf merkt ze het ook. Haar agenda en takenlijst stromen over en ze is vooral bezig met brandjes blussen.
En dan komt er iemand met het idee om tijd vrij te maken voor opleiding. Serieus?
Maar als ze eerlijk is, weet ze ook wel dat de problemen waar ze nu tegenaan loopt, vaak te maken hebben met kennis, vaardigheden en samenwerking. Want hoeveel tijd gaat er verloren aan fouten? Hoe vaak moeten ervaren medewerkers dingen overnemen? Hoeveel energie kost het om mensen steeds opnieuw in te werken en uit te leggen wat de bedoeling is?
En ja, de arbeidsmarkt is krap. Mensen kunnen kiezen waar ze willen werken. En steeds vaker kiezen ze voor een organisatie waar ze wél kunnen groeien.
Waarom medewerkers zich willen ontwikkelen
Mensen hebben een intrinsieke behoefte om te groeien en te ontwikkelen. Ze willen beter worden in hun werk, nieuwe vaardigheden leren en kennis opdoen.
Als dat ontbreekt, haken medewerkers mentaal af, doen alleen nog wat echt moet of ze gaan op zoek naar een andere werkgever. En dat kost je uiteindelijk veel meer tijd, geld en energie.
Opleiden is geen extra werk, het is slimmer werken
De grootste misvatting is dat opleiden een extra taak is bovenop alles wat je al doet. Maar eigenlijk is het een manier om slimmer te werken.
Goed opleiden zorgt voor:
- Minder fouten.
- Meer zelfstandigheid.
- Betere samenwerking.
- Minder afhankelijkheid van een paar sterke krachten.
- Meer werkplezier.
Lees ook: Opleiden en ontwikkelen van personeel: 8 voordelen
De valkuil: wachten tot het rustiger wordt
Maaike heeft lang gedacht, net als veel andere organisaties: “Eerst de basis op orde krijgen. Daarna kijken we naar ontwikkeling.”
Maar dat moment komt maar niet. Het blijft druk. En ondertussen wordt aandacht voor ontwikkeling steeds verder vooruitgeschoven.
Hoe dan wel?
Praktische tips om opleiden centraal te zetten (zónder dat het te veel tijd kost)
Hier zijn een paar praktische manieren om wél op te leiden, zonder dat het je hele planning overhoopgooit.
1. Koppel leren aan het werk zelf
Opleiden hoeft niet los te staan van het werk. Sterker nog: het werkt beter als je het erin verwerkt.
Bijvoorbeeld door een ervaren medewerker iets te laten voordoen. Ook kun je denken aan het samen bespreken van een lastige situatie: wat ging goed, wat kan beter?
2. Gebruik wat er al is
Je hoeft niet alles zelf te bedenken. Er is vaak al veel beschikbaar, zoals interne kennis en collega’s die ergens heel goed in zijn.
Vraag jezelf af: wat hebben we al in huis en maak daar gebruik van.
3. Betrek medewerkers zelf
Je hoeft niet te gokken. Vraag het gewoon aan je medewerkers!
Vraag bijvoorbeeld:
- Waar loop je tegenaan?
- Wat zou je willen leren?
- Wat zou je werk makkelijker maken?
Je krijgt vaak verrassend praktische antwoorden en het zorgt voor meer betrokkenheid.
Een stappenplan
Maar dan blijft nog de vraag: hoe kun je nou concreet aandacht besteden aan opleiden zonder dat het te veel tijd kost?
Stap 1. Kies één onderwerp
Vaak bestaat de neiging om meteen meerdere dingen op te pakken. Niet doen. Kies er één, bijvoorbeeld: beter rapporteren. Door focus zorg je dat het behapbaar blijft en zie je sneller resultaten.
Stap 2. Maak het zo concreet mogelijk
“Beter rapporteren” is eigenlijk nog te vaag. Maak het daarom kleiner:
- Wat gaat er nu mis? Bijvoorbeeld: “Rapportages zijn nu te kort en onduidelijk voor collega’s die het overnemen.”
- Wat wil je anders zien? “We willen dat rapportages duidelijk beschrijven wat er is gedaan, wat nog openstaat en waar collega’s op moeten letten.”
Stap 3: Kies een praktische vorm van maximaal 1 uur
Als je wilt dat medewerkers zich kunnen ontwikkelen zonder dat het te veel tijd kost, is het handig om na te denken over een praktische vorm van leren waarmee je snel resultaten behaalt. Bijvoorbeeld :
- 45–60 minuten bij elkaar.
- Klein groepje (bijvoorbeeld 4–8 mensen).
- Liefst met iemand uit het team die het al op de gewenste manier doet.
Opbouw van dat uur:
Start (10 min):
- Leg uit waarom de verbetering belangrijk is.
- Gebruik een herkenbaar voorbeeld (liefst iets wat recent misging).
Voorbeeld laten zien (15 min)
- Laat een goede rapportage zien.
- Leg uit waarom deze goed is.
Samen oefenen (20 min)
- Laat mensen zelf een korte rapportage schrijven (of herschrijven).
- Bespreek 1 of 2 voorbeelden.
Afspraken maken (10 min)
- Wat gaan we vanaf nu anders doen?.
- Maak het concreet (bijvoorbeeld 3 vaste punten in elke rapportage).
Stap 4: Koppel het direct aan het werk
Door het maken van concrete afspraken, vergroot je de kans dat het geleerde daadwerkelijk wordt toegepast. Spreek bijvoorbeeld af:
- Vanaf morgen gebruiken we deze manier van rapporteren.
- Een leidinggevende of collega kijkt een week mee.
- Geef korte feedback (2 minuten per keer is al genoeg).
Zo voorkom je dat het een eenmalige actie wordt.
Stap 5: Herhaal en borg (maar houd het licht)
Na 2–3 weken:
Even kort evalueren (15 minuten in werkoverleg):
- Wat gaat beter?
- Waar lopen we nog tegenaan?
Stap 6: Pas daarna het volgende onderwerp
Pas als dit een beetje loopt, pak je een volgend onderwerp met dezelfde eenvoudige aanpak.
Zo sla je meerdere vliegen in een klap: je werkt stap voor stap aan verbeteringen, medewerkers leren bij en ontwikkelen zich.
Structureel werken aan opleiding en ontwikkeling?
Merk je dat er behoefte is aan een meer structurele manier om opleiding en ontwikkeling te integreren in de organisatie? Dan is het interessant om te investeren in werkplekbegeleiders bijvoorbeeld. Onderstaande cursussen en trainingen helpen daarbij:
- Training Werkplekbegeleider: deze training is speciaal voor vakmensen die studenten, stagiairs, bbl-ers, zij-instromers en medewerkers begeleiden op de werkvloer.
- Cursus Praktijkopleider: na het volgen van deze cursus weet je alles over de organisatie van het interne leerproces, effectieve begeleiding op de werkvloer en werving en selectie van geschikte kandidaten.
- Cursus Train de trainer: voor vakmensen die (deels) verantwoordelijk zijn voor het ontwikkelen en verzorgen van interne trainingen binnen hun vakgebied.
Weet je nog niet zeker welke cursus of training het beste bij jouw leerwens past? Dan helpen onze studieadviseurs je graag.
Je hebt een team vol gemotiveerde, capabele mensen. En toch loopt de samenwerking stroef. Ontdek waarom én wat je eraan doet.
Download whitepaper
