2 mei 2026

LSD staat voor luisteren, samenvatten en doorvragen. Door deze drie stappen te volgen, begrijp je beter wat de ander bedoelt en weet de ander dat je echt luistert. Dat maakt elk gesprek beter, zowel op het werk als thuis.

Inhoud

Wat is de LSD-methode?

De LSD-methode helpt je om goed te communiceren. Niet door meer te praten, maar door beter te luisteren en de juiste vragen te stellen.

De methode bestaat uit drie stappen:

Luisteren — Geef de ander je volledige aandacht. Let daarbij ook op lichaamstaal en toon.
Samenvatten — Herhaal in je eigen woorden wat je gehoord hebt, om te controleren of je het goed begrepen hebt.
Doorvragen — Stel verdiepende vragen. Dit geeft context en zorgt dat je de ‘vraag achter de vraag’ begrijpt.

Waarom werkt de LSD-methode?

Veel gesprekken lopen vast omdat mensen langs elkaar heen praten. Iemand heeft een probleem, de ander geeft meteen een oplossing en het echte probleem blijft liggen. De LSD-methode helpt je om dat te voorkomen.

Je voorkomt misverstanden. Door samen te vatten check je of je het goed begrepen hebt, voordat je verder gaat.
Je bouwt vertrouwen op. Wie echt luistert, laat zien dat hij de ander serieus neemt.
Je lost het echte probleem op. Door door te vragen kom je achter wat er écht speelt, niet alleen wat iemand in eerste instantie vertelt.
De ander denkt zelf mee. Goede vragen helpen de ander om zelf tot een oplossing te komen. Dat werkt beter dan een kant-en-klaar antwoord geven.

Uitleg LSD-methode

Hieronder geven we meer uitleg over de verschillende onderdelen van het LSD-model.

Stap 1: Luisteren

Luisteren klinkt eenvoudig. Maar echte aandacht geven is lastiger dan je denkt. Vaak hebben we ons antwoord al klaar terwijl de ander nog aan het praten is.

Zo doe je het:

Richt je volledig op de ander. Leg je telefoon weg, sluit je laptop en draai je naar de de ander toe.
Probeer niet meteen te helpen of te oordelen. Je doel is eerst begrijpen.
Let niet alleen op de woorden. Maar ook op hoe iemand iets zegt. Is iemand gefrustreerd? Onzeker? Dat zegt ook iets.

❌ Hoe het niet moet:
Mike vertelt zijn teamleider dat hij structureel overwerkt door last-minute verzoeken van een collega. Zijn teamleider werkt ondertussen haar mail weg en zegt: “Maak het vandaag maar even af, dan begin je morgen wat later.”

✅ Hoe het wel moet:
Dezelfde teamleider legt haar werk neer, kijkt Mike aan en luistert zonder te onderbreken. Ze merkt aan zijn toon dat het hem hoog zit en wacht tot hij klaar is voordat ze reageert.

Stap 2: Samenvatten

Na het luisteren vat je samen wat je gehoord hebt. Zo check je of je het goed begrepen hebt.

Zo doe je het:

Vat de kern samen in een paar zinnen, in je eigen woorden.
Laat je eigen mening er nog buiten. Het gaat nu alleen om wat de ander heeft gezegd.
Gebruik zinnen als: “Als ik het goed begrijp…” of “Wat ik hoor is…”
Sluit af met een vraag: “Klopt dat?” of “Heb ik dat goed?”

❌ Hoe het niet moet:
“Dus jij wil eigenlijk dat Jordi zijn manier van werken aanpast?”. Dat is een aanname, geen samenvatting.

✅ Hoe het wel moet:
“Dus als ik het goed begrijp: Jordi stuurt zijn verzoeken laat in en verwacht dat jij alles direct laat vallen. Daardoor kom jij in de knel met andere afspraken. Klopt dat?”

Stap 3: Doorvragen

Door vragen te stellen help je de ander om verder te denken. Je ontdekt wat er écht speelt en geeft het gesprek een diepere laag.

Zo doe je het:

Stel open vragen die beginnen met: wat, hoe, wie of waar.
Pas op met ‘waarom’-vragen. Die klinken al snel als een aanklacht. Zeg niet “Waarom heb je dat niet eerder gezegd?” maar liever “Wat hield je tegen om dit eerder aan te kaarten?”
Vraag door als iemand iets aanneemt of vaag blijft. Wat bedoelt de ander precies?
Vraag ook naar wat iemand niet vertelt. Soms zit de kern van het probleem in wat iemand weglaat.

❌ Hoe het niet moet:
“Waarom heb je niet gewoon zelf aangegeven dat het je te veel werd?”. Dit klinkt als een verwijt.

✅ Hoe het wel moet:
“Heb je zelf al aan een oplossing gedacht?” of “Zijn er meer collega’s die dit probleem ervaren?”. Dit geeft de ander ruimte om zelf na te denken.

Wanneer gebruik je de LSD-gesprekstechniek?

Niet elk gesprek vraagt om de LSD-methode. Als iemand vraagt waar de printer staat, geef je gewoon antwoord.

Maar in deze situaties is LSD heel nuttig:

Als iemand met een probleem of klacht komt
Als er emotie meespeelt
Als er meerdere oplossingen mogelijk zijn
Als je wilt dat de ander zelf tot een oplossing komt

Daarom wordt de LSD-methode ook wel een coachingstechniek genoemd.

Voorbeeldgesprek

Hieronder delen we een gesprek tussen teamleider Sarah en vormgever Mike. Mike heeft een probleem en heeft de hulp van Sarah nodig om het op te lossen.

Zonder LSD ❌

Mike: “Ik zit met een probleem. Jordi levert zijn designverzoeken altijd op het laatste moment aan. En ze hebben altijd top prio. Hierdoor moet ik tegen anderen zeggen, die wel netjes op tijd hun verzoek hebben ingediend, dat ik het toch niet op tijd af krijg. Daardoor zijn ze boos op mij. Deniz geeft nu aan dat zijn verzoek echt niet kan wachten en hij het uiterlijk morgenochtend nodig heeft. Nu moet ik dus overwerken. Allemaal omdat Jordi zo laks is. Echt zwaar irritant.”

Sarah probeert ondertussen wat mail weg te werken.

Sarah:“Maak het gewoon nog even af vandaag, joh. Dan begin je morgen een paar uurtjes later.”

Mike: “Hm. Oké dan.”

Door niet echt te luisteren, maar direct met een antwoord te komen, is er geen constructieve oplossing gekomen. Dit probleem zal vaker blijven voorkomen. Met steeds meer irritaties en minder werkplezier tot gevolg.

Mét LSD ✅

Mike: “Ik zit met een probleem. Jordi levert zijn designverzoeken altijd op het laatste moment aan. En ze hebben altijd top prio. Hierdoor moet ik tegen anderen zeggen, die wel netjes op tijd hun verzoek hebben ingediend, dat ik het toch niet op tijd af krijg. Daardoor zijn ze boos op mij. Deniz geeft nu aan dat zijn verzoek echt niet kan wachten en hij het uiterlijk morgenochtend nodig heeft. Nu moet ik dus overwerken. Allemaal omdat Jordi zo laks is. Echt zwaar irritant.”

Sarah kijkt hem aan, luistert aandachtig en merkt aan Mike’s intonatie dat het hem hoog zit.

Sarah: “Dus, als ik het goed begrijp, stuurt Jordi zijn verzoeken pas heel laat in en heeft hij het designwerk direct nodig. Hierdoor kom jij in tijdnood met andere werkzaamheden en komt je ingeplande werk niet op tijd af. Klopt dat?”

Mike: “Inderdaad. Zijn verzoeken komen altijd op het laatste moment binnen. En als ik niet meteen reageer, loopt hij binnen en vraagt hij of ik zijn e-mail gezien heb en dat het spoed heeft. Zo irritant.”

Sarah: “Ik kan me voorstellen dat dat je frustreert.”

Mike: “Ja, heel erg.”

Sarah: “Zijn er meer collega’s die pas laat hun verzoeken insturen?”

Mike: “Nou, Claire en Ilse ook weleens. Maar lang niet zo vaak als Jordi.”

Sarah: “Het is dus een terugkerend probleem. Heb je zelf al aan een oplossing gedacht?”

Mike: “Ik denk dat het goed zou zijn als er regels rondom het aanvragen van designwerk komen. Doordat we zo gegroeid zijn het afgelopen jaar, wordt er veel meer aangevraagd en kom ik soms in tijdnood. Als ik het vooraf kan inplannen zou dat geen probleem moeten zijn.”

Sarah: “Dat lijkt me een goed idee. Wat zou voor jou haalbaar zijn?”

Mike: “Als ik het op maandag binnenkrijg, kan ik het vrijdag altijd wel afhebben.”

Sarah: “Vijf werkdagen doorlooptijd dus.”

Mike: “Ja.”

Sarah: “Dat lijkt me redelijk. Dan ga ik dat communiceren naar de andere teamleiders. Fijn dat je dit onder mijn aandacht bracht, Mike.”

Mike: “Dankjewel, dat geeft echt rust. Probeer ik vandaag nog even hard te werken om alles af te krijgen.”

Sarah: “Red je dat wel?”

Mike: “Desnoods blijf ik wel een paar uur langer vandaag. Als het goed is, is dit toch de laatste keer dat het nodig is.”

Sarah: “Top. Kom je morgenochtend gewoon een paar uur later.”

Mike: “Thanks!”

Andere handige gesprekstechnieken

Naast het LSD-model zijn er meer ezelsbruggetjes die je helpen om beter te communiceren. Dit zijn de bekendste:

ANNA (Altijd Navragen, Nooit Aannemen) — Neem nooit aan dat je begrijpt wat de ander bedoelt, maar vraag het na. Handig als je merkt dat je conclusies trekt zonder dat de ander dat gezegd heeft.
NIVEA (Niet Invullen Voor Een Ander) — Vul niet in wat de ander denkt of voelt, maar laat hem of haar het zelf vertellen. Doe dit als je de neiging hebt om andermans gedrag of stilte te interpreteren.
OEN (Open, Eerlijk en Nieuwsgierig) — Ga een gesprek in zonder oordeel en met oprechte interesse. Vooral handig als je merkt dat je al een mening klaar hebt voordat de ander is uitgesproken.
OMA (Oordelen, Meningen en Adviezen thuislaten) — Houd je oordeel, mening en advies even voor jezelf en luister eerst. Zeker als je snel geneigd bent om te reageren of oplossingen aan te dragen voordat de ander klaar is.
DIK (Denk In Kwaliteiten) — Kijk ook in moeilijke gesprekken naar wat iemand wél goed doet. Doe dit als een gesprek dreigt te verzanden in wat er allemaal fout gaat.

Lees verder: Gebruik deze 6 ezelsbruggetjes voor sterkere communicatie